سه چهارم زنان باردار در ۳ماهه اول بارداری ممکن است از تهوع (و بعضی اوقات استفراغ) رنج ببرند. این وضیعت که بیماری صبحگاهی خوانده می‌شود در بعضی‌ها، صبح‌ها بدتر است و با گذشت روز بهتر می‌شود. تهوع معمولاً در حدود هفته ۶ شروع می‌شود ولی می‌تواند زودتر، در هفته چهارم، نیز شروع شود. تحقیقات اخیر نشان داده مادرانی که تهوع صبحگاهی را تجربه می‌کنند، در مقایسه با مادرانی که این علایم را ندارند، احتمال کمتری دارد که جنین‌شان سقط شود. در همین رابطه، گفتگویی داشته‌ایم با دکتر اعظم‌السادات موسوی، متخصص زنان و زایمان.

حالا چرا این تهوع در بعضی‌ها بیشتر دیده می‌شود و در بعضی‌ها کمتر؟

در بارداری‌های دو قلو یا چند قلو که این تهوع، شدیدتر است؛ علت ممکن است مقادیر بالاتر هورمون‌های جفتی یا هورمون‌های دیگر در بدن باشد. البته این مساله قطعی نیست و بعضی زنان که بارداری دوقلو یا چند قلو دارند اصلاً تهوع ندارند. اما وجود تهوع و استفراغ در بارداری‌های قبلی، سابقه استعداد به بیماری حرکت و استعداد ژنتیکی و خانوادگی تهوع بارداری، شیوع آن را بیشتر می‌کند.

آیا این تهوع روی جنین هم اثری دارد؟

تهوع خفیف و استفراغ گهگاهی که معمولاً در بیماری صبحگاهی وجود دارد تا زمانی که مادر غذا را تحمل کند و مقادیر زیاد مایعات بنوشد، تهدیدی برای سلامت جنین نیست. از این گذشته، جنین در عمده زمان ۳ماهه اول آن‌قدر کوچک است که به کالری چندانی نیاز ندارد.

اگر مادر نتواند یک رژیم غذایی متعادل داشته باشد بد نیست که مولتی ویتامین مصرف کند. اگر آهن تهوع را بدتر می‌کند، بهتر است از مولتی‌ویتامین‌هایی استفاده شود که دوز آهن آنها کم بوده و یا آهن نداشته باشند.

سلامت: آیا نداشتن بیماری صبحگاهی به معنای افزایش احتمال سقط است؟

نه! اگرچه بعضی مطالعات نشان داده‌اند زنانی که کودکان‌شان سقط می‌شود کمتر دچار تهوع می‌شوند (عدم تکامل کافی جنین یا جفت سبب پایین بودن هورمون‌های بارداری شده و در نتیجه تهوع در این زنان کمتر است) ولی بسیاری از زنان هم هستند که بارداری کاملاً طبیعی داشته و بعد از ۳ماهه اول دیگر تهوع ندارند.

چرا بعضی از این زنان باید بستری ‌شوند؟

خب، گاهی حالت تهوع در بارداری به حدی شدید است که زنان باردار قادر به استفاده کافی از غذاها نیستند و تهوع شدید و شدیدتر رخ می‌دهد و به دنبال آن احساس منگی،‌ گیجی و حتی گاهی زمین خوردن اتفاق می‌افتد و زن باردار آب زیادی از بدن‌اش دفع می‌شود که عوارض وخیمی را به همراه خواهد داشت که در این حین سلامت جنین نیز در معرض خطر می‌افتد و اینکه علت اصلی این نوع تهوع و استفراغ چیست، هنوز مشخص نشده است.‌

بالا بودن هورمون جفت انسانی یکی از علل اصلی در این زمینه است. این تهوع بیشتر در بارداری‌های مول (انگورک یا بچه‌خوره)‌، بارداری چند قلو، بارداری شکم اول و بارداری زنان جوان محسوس است.

اگر خانم باردار نتواند هیچ چیزی (حتی مایعات) را در معده برای ۲۴ ساعت نگه دارد، ممکن است به استفراغ بیش از حد در زمان بارداری مبتلا شده باشد. این عارضه هر چه سریع‌تر تشخیص داده شده و درمان شود، احتمال بهبودش بیشتر است. در این موارد بلافاصله به بیمار مایعات وریدی (سرم) داده می‌شود تا آب از دست رفته بدن جبران شود. سپس برای کنترل الکترولیت‌های خون و اطمینان از وجود نداشتن بیماری‌های زمینه‌ای دیگر که سبب تهوع و استفراغ می‌شوند آزمایشاتی انجام می‌شود.

بسته به مورد، بیمار ممکن است چند روز بستری شود تا راحت بتوان وی را از راه وریدی تغذیه کرد. بسیاری از زنان با گرفتن مایع وریدی و جبران مایعات از دست رفته حال‌شان بهتر شده و می‌توان تهوع و استفراغ را در آنها با داروهای ضدتهوع کنترل کرد. در بعضی موارد نادر، تهوع و استفراغ ادامه یافته و بیمار مجبور است هر چند وقت یک بار در بیمارستان یا منزل از سرم استفاده کند. این عارضه در صورت عدم درمان می‌تواند به از دست رفتن مزمن آب بدن، کاهش وزن، سوء تغذیه و عوارض دیگر برای مادر و کودک منجر شود.

شما خودتان چه شیوه هایی را برای کاهش تهوع پیشنهاد می‌کنید؟

برخی توصیه‌‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد؛ مثلا:

• استفاده از کربوهیدرات‌ها مثل برنج، نان تست یا سیب‌زمینی تنوری‌ و نیز غذاهای کم‌چرب و پرپروتئین مثل شیر، ماست، بیسکوئیت خشک با پنیر، چهارمغز و مقادیری کره بادام زمینی روی برش‌های سیب به کاهش ویار بارداری کمک می‌کند.

• تهویه اتاق باید به خوبی انجام شود. بوی سیگار یا پخت و پز این حالت را تشدید خواهد کرد. از هوای تازه و آزاد بیشتر استفاده شود. بهتر است قبل از خواب کمی راه بروید و در هنگام خواب پنجره را باز بگذارید.

• نوشیدنی‌های گیاهی حاوی زنجبیل یا نعناع نیز ممکن است مفید واقع شوند.

• از غذاها و بوهایی که سبب تهوع می‌شوند، پرهیز کنید. اگر تقریباً همه چیز باعث تهوع می‌شود اشکالی ندارد که تنها چند غذای محدودی که مشکلی ایجاد نمی‌کنند مصرف شود، حتی اگر تمام مواد غذایی لازم برای بدن را تأمین نکند. یک راه دیگر هم مصرف غذاهای بی‌مزه و یا گرم نکردن غذا است تا بوی آن کمتر باشد.

• سعی کنید همیشه مقداری شیرینی ساده مثل کلوچه کنار تخت خود داشته باشد. هنگامی که از خواب بیدار می‌شوید، یکی دو تا بخورید و قبل از بلند شدن از جای‌تان ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دراز بکشید. داشتن این شیرینی‌ها کنار تخت ممکن است در صورتی که نصف شب با حالت تهوع از خواب بیدار شوید هم کمک‌کننده باشد.

• وعده‌های غذایی‌تان را کوچک و متعدد کنید تا معده‌تان هیچ وقت خالی نباشد. بعضی زنان معتقدند که کربوهیدرات‌ها در هنگام تهوع بهترین خوراکی هستند ولی یک مطالعه کوچک نشان داده است که غذاهای دارای پروتئین بالا احتمالاً اثر بهتری دارند.

• از غذاهای چرب پرهیز کنید زیرا هضم آنها به ویژه در بارداری که تخلیه معده به زمان بیشتری نیاز دارد بیشتر طول می‌کشد. همچنین از غذاهای سنگین و چرب، تند، اسیدی و سوخاری شده نیز که می‌توانند باعث تحریک معده و دستگاه گوارش شوند، پرهیز کنید.

• سعی کنید مایعات را بین وعده‌های غذایی مصرف کنید. همچنین سعی کنید یکباره حجم زیادی مایع مصرف نکنید زیرا معده به این ترتیب پر شده و اشتهای‌تان برای خوردن غذا کم می‌شود. یک روش خوب این است که یک نوشیدنی را در طول روز جرعه جرعه بنوشید.

• سعی کنید به اندازه کافی استراحت کنید و اگر می‌توانید در طول روز چرتی بزنید.

• تماشای تلویزیون و یا رفتن به منزل یکی از دوستان یا بستگان راه خوبی برای مقابله با استرس بوده و حواس شما را از تهوع‌تان پرت می‌کند.

• سعی کنید ویتامین‌هایی که برای‌تان تجویز شده را همراه با غذا یا درست قبل از خواب بخورید. اگر آهن موجود در قرص‌های مولتی ویتامین تهوع شما را زیاد می‌کند از پزشک‌تان بخواهید که داروی شما را عوض کند.

• از پزشک معالج‌تان در مورد ویتامین B6 بپرسید. علت بهتر شدن تهوع بر اثر مصرف ویتامین B6 دقیقاً مشخص نیست ولی مطالعات نشان می‌دهند که مصرف این ویتامین در بعضی زنان مؤثر بوده و در صورتی که با دوز صحیح مصرف شود هیچ خطری ندارد.

۱- شکلات:
یکی از خوراکیهایی است که می تواند باعث تشدید و بدتر شدن وضعیت معده شود. اما برخی از افراد می توانند همراه با نان یا میوه مصرف شکلات را تحمل کنند.

۵-لبنیات ممنوع نمی باشد اما مصرف شیر بدلیل اینکه بسیاری از افراد نسبت به آن حساس می باشند توصیه نمی شود اما در صورت تمایل، پنیر و شیر بدون چربی بز یا گوسفند برای این افراد مفید می باشد زیرا عمل هضم را آسان می کنند.

۶-برای نوشیدنی آب بدون گاز برای جلوگیری از رفلاکس معده مناسب می باشد که اسید معده را تحریک نکرده و مانع از هضم کند می شود.

یک جراح و متخصص بیماری‌های گوش و حلق و بینی گفت: جراحی زیبایی بینی در ایران مد نشده بلکه سایز بزرگ بینی در نژاد ایرانی، یکی از دلایل تعداد بالای جراحی زیبایی بینی در ایران است.
دکتر سید علیرضا مصباحی عضو انجمن راینولوژی ایران با اشاره به این مقوله که گاه در رسانه‌ها تعداد بالای جراحی زیبایی بینی در ایران، اشکال یا مد دانسته شده و مورد سوال قرار می‌گیرد، گفت: تعداد بالای جراحی‌های زیبایی بینی در ایران را انکار نمی‌کنم اما علت آن “مد شدن” نیست.

می‌دانیم که درد جسمانی علامت و نشانه ایجاد مشکل و ناهنجاری در بدن است و عوامل مختلفی باعث درد و ناراحتی جسمانی می شوند. بعضی از این عوامل موقتی و برخی نیز طولانی مدت و نیازمند دارو و درمان هستند.

در اینجا ما ترفند هایی را بیان می کنیم که شما با دانستن و بکار بستن آنها، بعضی از درد ها را می‌توانید موقتا کاهش بدهید.

(ادامه…)

اصلا اهمیتی ندارد که شما هر روز صبح بدوید یا مرتب ورزش و نرمش کنید، چرا که اگر در مابقی روز، روی صندلی اتوموبیل یا دفتر کارتان یا روی مبل راحتی منزلتان بنشینید و بی‌تحرک باشید، خطر چاقی، دیابت، بیماری قلبی و تعدادی از سرطان‌ها و مرگ زودرس در شما بالا می‌رود.

خوب! واقعا چرا نشستن طولانی‌مدت، اینقدر برای بدن زیان‌آور است و چرا حتی با ورزش نمی‌توان مضرات این عدم تحرک را جبران کرد؟

برای این ادعا دو پاسخ وجود دارد:

۱-نشستن، واقعا یکی از غیرفعال‌ترین وضعیت‌هایی است که بدن می‌تواند داشته باشد. چون در این حین اصلا کالری قابل ملاحظه‌ای سوزانده نمی‌شود. واقعیت این است که حتی آدامس جویدن، انرژی بیشتری نسبت به نشستن مصرف می‌کند!

حتی وقتی که ایستاده باشید و اصلا حرکتی نکنید، انرژی بسیار بیشتری سوزانده می‌شود. چرا که در این حین عضلات پشت و شانه‌تان باید منقبض شوند و شما هر از گاه، باید این پا و آن پا کنید، این کارها محتاج صرف انرژی هستند.

در ضمن باید این مسئله را در نظر داشته باشید که فرایند چاق شدن، غالبا بسیار تدریجی و نامحسوس اتفاق می‌افتد، شما ممکن است، در عرض یک سال فقط یک کیلوگرم وزن اضافه کنید و سال بعد تنها یک و نیم کیلو. کافی است فقط روزانه ۳۰ کالری بیشتر از نیازتان غذا بخورید تا با شتاب آهسته، اما پیوسته‌ای، اضافه وزن پیدا کنید. مصرف ۳۰ کالری اضافه، واقعا محسوس نیست، چون فقط با خوردن یکی دو لقمه موز یا چند خلال سیب‌زمینی، این میزان کالری وارد بدن می‌شود. پس اگر کاری کنیم که هر روز تنها ۳۰ کالری بیشتر بسوزانیم، می‌توانیم بر این چاقی تدریجی غلبه کنیم.

سوزاندن این ۳۰ کالری، بسیار آسان است، کافی است روز یکی دوبار به جای آسانسور از راه‌پله استفاده کنید، به جای ایمیل زدن به همکارتان که در اتاق کناری است، خودتان شخصا به اتاقش بروید و با او صحبت کنید، به جای استفاده از خودرو برای رفتن به فروشگاه سر کوچه، پیاده این مسافت کوتاه را طی کنید و بالاخره گاه و بیگاه، پشت میز کارتان بایستید و از نشستن طولانی‌مدت پرهیز کنید.

۲-اما نشستن طولانی‌مدت با مکانیسم دیگری به جز سوزاندن کم کالری هم می تواند به بدنتان آسیب برساند.

لیپو پروتئین لیپاز مولکولی است که نقش اساسی در پردازش چربی در بدن دارد، بافت‌های زیادی از جمله بافت‌های عضلانی این مولکول را می‌سازند. اگر لیپوپروتئین لیپاز بدن کم باشد، بدن دچار مشکلاتی می‌شود، مثلا میزان بیماری قلبی بالا می‌رود.

مطالعاتی که بر روی موش‌ها انجام شده، نشان داده که که این مولکول تنها در هنگامی که موش‌ها وادار به ایستادن بشوند، در عضلات پایشان ساخته می‌شود. به عبارت دیگر، نشستن طولانی می‌تواند متابولیسم بدن را مختل کند.
اما لیپو پروتئین لیپاز، تنها مولکولی نیست که با فعالیت ماهیچه‌ها ساخته می‌شود و غیرفعال بودن باعث کم شدن میزانش می‌شود. انقباض فعال عضلات، مجموعه‌ای از مواد دیگر را هم وارد جریان خون می‌کند که در مصرف و ذخیره قند و چربی‌ها، مؤثر هستند.

برای اثبات این ادعا تحقیق جالبی انجام شد: از تعدادی از افراد که عادت داشتند روزانه ۱۰ هزار گام حین فعالیت‌های معمول روزانه، بردارند، خواسته شد که با کمی تنبلی مثلا استفاده بیشتر از آسانسور یا خودرو، تنها ۱۳۰۰ قدم کمتر بردارند. آزمایشات نشان دادند که تنها در عرض دو هفته، متابولیسم چربی و قند آنها، نسبت به قبل، مختل شده است. در ضمن توزیع چربی در بدن آنها مختل شد و آنها در همین دو هفته، چربی بیشتر در ناحیه کمر، ذخیره کرده بودند.
تحقیق جالب دیگر روی افرادی انجام شد که عادت داشتند ساعات متمادی بنشینند، این تحقیق نشان داد که آنهایی که گاهی به خود استراحتی می‌دهند و در راهرو قدمی می‌زنند، اندازه دور کمر کمتری دارند و پروفایل قند و چربی بهتری نسبت به کسانی دارند که اصلا از پشت میز خود برنمی‌خیزند.

شما ممکن است به دلایل مختلف کاری داشته باشید که مستلزم پشت‌ میزنشینی طولانی باشد، مثلا کارمند یک اداره باشید، یا پزشکی باشید که باید ساعات طولانی در مطب بنشیند، یا اصلا مثل من بلاگر و کاربر اینترنتی باشید که روزانه ۳ ساعت را صرف نوشتن و مرور مطالب اینترنت می‌کند، در این صورت چگونه می‌توانید، از خطرات نشستن طولانی، رهایی پیدا کنید؟؟

یکی از راهکارها استفاده از میزی است که بتوان در حال ایستاده هم پشت آن کار کرد. در این صورت می‌توانید هر از چند گاه پشت میز بایستید و کارها را در این وضعیت انجام دهید.

دانشمندان اعلام کردند ملاقات با یک زن زیبا می‌تواند برای سلامت شما مضر باشد.

کورتیزول در دزهای پایین می‌تواند تاثیرات مثبتی در بدن داشته باشد و میزان هوشیاری و سلامت کلی بدن را افزایش دهد. اما در صورتی که این هورمون به طور مداوم در بدن انسان باشد می‌تواند منجر به بروز بیماری‌های پزشکی مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و فشار خون بالا شود.

تلگراف نوشت: نتایج یک تحقیق در دانشگاه والنسیا نشان می‌دهد که ملاقات با یک زن زیبا باعث افزایش هورمون استرس موسوم به کورتیزول در بدن انسان می‌شود.

این هورمون تحت تاثیر استرس‌های فیزیکی و روانی در بدن انسان تولید می‌شود که می تواند در نهایت منجر به بیماری‌های قلبی شود.

برای بررسی این موضوع ، محققان از ۸۴ دانش‌آموز مذکر خواستند که هر کدام در یک اتاق نشسته و مشغول حل یک پازل شوند. در این اتاق دو غریبه که یک مرد و یک زن هم نشسته بودند.

دانشمندان متوجه شدند زمانی که فرد غریبه مؤنث اتاق را ترک می‌کند و دو مرد در کنار یکدیگر باقی می‌مانند میزان هورمون استرس آ‌نها تغییری نمی کند، اما زمانی که فرد مذکر اتاق را ترک می‌کند، میزان هورمون استرس در شخص افزایش پیدا می‌کند.

کورتیزول در دزهای پایین می‌تواند تاثیرات مثبتی در بدن داشته باشد و میزان هوشیاری و سلامت کلی بدن را افزایش دهد. اما در صورتی که این هورمون به طور مداوم در بدن انسان باشد می‌تواند منجر به بروز بیماری‌های پزشکی مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و فشار خون بالا شود.

منبع : تابناک

خواب هایی که می بینید رنگی هستند یا سیاه و سفید؟ چه تفاوتی در رنگ خواب های وجود دارد؟

پژوهشگران آمریکایی دریافتند که حتی رویا دیدن نیز آموخته می شود ؛ به طوری که کودکان از سن پنج سالگی خواب دیدن را یاد می گیرند.

محققان دانشگاه ویکونسین در مدیسون در تحقیقاتی که درباره ماهیت رویاها انجام دادند کشف کردند که قبل از پردازش صحنه های غنی از حرکات، رنگها، تعاملات و احساسات در خواب، یک کودک باید توانایی شناختی و تصورات خود را توسعه دهد. این پدیده در حدود ۷ سالگی به تکامل می رسد.

یک روانشناس آمریکایی در دهه های ۸۰ و ۹۰ برای درک پدیده خواب دیدن، کودکان را تمام شب در لابراتوار خود بیدار کرده و حرکات چشم آنها را کنترل می کرد. نتایج بررسیهای وی نشان داد در حالی که بزرگسالان اگر در مدت REM (حرکات سریع چشم) از خواب بیدار شوند می توانند صحنه های عجیبی را که در خواب دیده اند به یاد آورند تنها ۲۰ درصد از کودکان می توانند خواب خود را تعریف کنند.

اکنون محققان آمریکایی در تحقیقات جدید خود نشان دادند که کودکان تا قبل از سن مدرسه به سختی می توانند حرکت و یا چرخش اجسامی را که در خواب دیده اند به یاد آورند و با توسعه ناقص تصورات به خصوص تصورات دیداری و فضایی مواجهند.

براساس گزارش لارپوبلیکا، به گفته این دانشمندان رویاها همراه با کودکان رشد می کنند. تا ۵ سالگی صحنه ها و شخصیتها بی حرکت و ثابت هستند. در رویا یک حیوان و یا آرزوی خوردن یک غذا دیده می شود. احساسات خاموشند و تعاملات میان افراد وجود ندارد. خاطرات روزانه در طول خواب تکرار نمی شوند و کودکان هرگز صحنه های خشن، موقعیتهای ناخوشایند، ترس و دیگر احساسات را در رویاهای خود نمی بینند.

از سن ۵ سالگی به بعد، رویاها شروع به بافته شدن می کنند اما هنوز بسیار خام هستند. شخصیتها حرکت کرده و چند کلمه نیز میان خود مبادله می کنند اما بسامد وقوع صحنه های خواب بسیار پایین است. ولی از ۷ سالگی به بعد کودکان نیز همانند بزرگسالان در خواب خود قادر به درک احساسات، ترس، لذت بردن و حرکت کردن شده و صحنه های خوابهای آنها رنگی می شود.

منبع: سلامت نیوز

گردآوری: بهترینها

هپاتیت B از بیمارى هاى شایع و بومى بزرگترین قاره جهان است، به طورى که آمار بیانگر ابتلاى صدها میلیون نفر از مردم آسیا به این بیمارى است.
به رغم این که این بیمارى فقط کبد را درگیر مى کند و در نهایت ممکن است بیمار بر اثر نارسایى (از کار افتادن) کبد یا سرطان کبد فوت نماید، به دلایلى مى توان آن را در گروه بیمارى هاى مقاربتى قرار داد:

هپاتیت B به دلایل ذیل شبیه بیمارى ایدز است:
۱- عامل هر دو ویروس است.
۲- بیمارى هاى ویروسى قابل درمان نیستند.
۳- مقاربت هاى جنسى و وجود شرکاى جنسى متعدد از مهمترین راه هاى انتقال هر دو بیمارى است.
۴- استفاده از سرنگ مشترک آلوده مى تواند موجب انتقال هر دو بیمارى شود.

۵- در بیشتر موارد، مبتلایان علائم بالینى خاص دال بر ابتلا به این بیمارى ندارند.

هپاتیت به معنى التهاب بافت کبد است. ورود عوامل بیگانه مختلف از جمله نوعى ویروس مى تواند موجب التهاب کبد شود. از آنجایى که سیستم دفاعى بدن در مقابل التهاب در هر قسمت از بدن با بسیج گلبول هاى سفید و دیگر عوامل ایمنى عکس العمل نشان مى دهد، این عکس العمل دفاعى در کبد که به منظور حفظ کبد در مقابل عوامل بیگانه صورت مى گیرد در بعضى موارد موجب تخریب نسج کبد و نهایتاً نارسایى کبد مى شود.

۶- به دلیل طولانى بودن دوره نهفتگى(۱) در هر دو بیمارى، مبتلایان مى توانند طى سال ها، بدون آن که از بیماری خود مطلع باشند، بیمارى را به افراد سالم منتقل نمایند.
۷- از طریق انتقال خون و مشتقات جانبى آن نیز منتقل مى شوند.
اما تفاوت عمده و مهمى که این دو بیمارى را از هم جدا مى کند؛ علیه هپاتیت B واکسن بسیار مؤثرى ساخته شده و در صورتى که طبق برنامه واکسیناسیون علیه آن انجام شود براى سال ها و حتى تا آخر عمر مى تواند مصونیت بدهد، در حالى که تاکنون براى ایدز واکسنى ساخته نشده است.
در یک نگاه کلى: انجام واکسیناسیون علیه این بیمارى در ایران در تمام رده هاى سنى به خصوص افرادى که در معرض خطر ابتلا هستند ضرورى به نظر مى رسد. زیرا:
۱- این بیمارى در کشورهاى آسیایى از جمله ایران جزء بیمارى هاى شایع و بومى محسوب مى شود.
۲- قدرت سرایت این بیمارى بیشتر از ایدز است. ویروس ایدز حداکثر یک ساعت بیرون از بدن زنده مى ماند در حالى که ویروس هپاتیت تا ۱۰ روز خارج از بدن زنده است.

هپاتیت چیست؟
هپاتیت به معنى التهاب بافت کبد است. ورود عوامل بیگانه مختلف از جمله نوعى ویروس مى تواند موجب التهاب کبد شود. از آنجایى که سیستم دفاعى بدن در مقابل التهاب در هر قسمت از بدن با بسیج گلبول هاى سفید و دیگر عوامل ایمنى عکس العمل نشان مى دهند و این عکس العمل دفاعى در کبد که به منظور حفظ کبد در مقابل عوامل بیگانه صورت مى گیرد در بعضى موارد موجب تخریب نسج کبد و نهایتاً نارسایى کبد مى شود. به جز ویروس ها عوامل دیگرى نظیر مصرف زیاد الکل، بعضى داروها، بعضى مواد شیمیایى و سموم مى توانند موجب هپاتیت شوند. به طورى که عامل عمده هپاتیت در جهان غرب الکل، و در ایران ویروس هپاتیت است.
کبد از بزرگترین اعضای داخل بدن است و در ناحیه فوقانى و راست شکم پشت دنده ها قرار دارد و عملکرد بسیار پیچیده اى دارد:
۱- محل ذخیره انرژى به صورت قند.
۲- محل ذخیره ویتامین ها و آهن و دیگر املاح معدنى مثل روى و مس.
۳- تولید پروتئین ها و فاکتورهاى انعقادى و کمک به حفظ سلامت بدن و رشد آن.
۴- محل تجزیه و تخریب گلبول هاى قرمز پیر و فرسوده به منظور استفاده مجدد از عناصر تشکیل دهنده گلبول قرمز در خون سازى.
۵- تولید صفرا که براى هضم غذا ضرورى است.
۶- الکل و اکثر داروها بعد از تأثیر درمانى، در کبد تجزیه، خنثى و دفع مى شوند.
۷- اکثر ذرات و میکروب ها که از طریق سیستم گوارش وارد بدن و گردش خون شده اند در کبد از بین مى روند.
این عضو بدن قدرت فوق العاده اى در بازسازى خود دارد.

هپاتیت ویروسى انواع مختلفى دارد که عبارت اند از:
هپاتیت A : از راه مدفوع منتقل مى شود و بعد از ابتلا، بهبودى صورت مى گیرد و خطرناک نیست.
هپاتیت B : از راه خون و فرآورده هاى خونی و تماس جنسى منتقل مى شود و مى تواند موجب تخریب نسج کبد شود.
هپاتیت C : شبیه هپاتیت B است اما شیوع آن در بین مردم بسیار کم است.
هپاتیت D : ویروس عامل این بیمارى به تنهایى نمى تواند موجب بیمارى شود و معمولاً در افرادى که مبتلا به هپاتیت B هستند دیده مى شوند.
هپاتیت E : شبیه هپاتیت A است و از راه مدفوع منتقل مى شود و خطرناک نیست.

هپاتیت B چیست
این بیماری در اثر ورود ویروس هپاتیت B به بدن ایجاد مى شود که براى راحتى آن را (HBV ( HEPATITIS B VIRUSمى نامند.
در آمریکا سالانه ۲۵۰۰۰۰ مورد جدید تشخیص داده مى شود، اما در آسیا تعداد مبتلایان، بالغ بر صدها میلیون نفر است. در آمریکا ۵۰ درصد علت شیوع آن شرکاى جنسى متعدد است. انتشار این بیمارى از طریق خون، فرآورده هاى خونى و وسائل آلوده به خون، و در مرتبه بعدى دارو قرار دارد.
هپاتیت B مسرى تر از ویروس ایدز است، مثلاً: ویروس هپاتیت B مى تواند تا حدود ۱۰ روز بیرون از بدن زنده بماند. در حالى که ویروس ایدز HIV حداکثر چند ساعت بعد از خروج از بدن از بین مى رود. هنگامى که یک نفر به این ویروس آلوده مى شود ممکن است بین یک تا شش ماه طول بکشد تا علائم گسترش یابد،در این صورت سه حالت زیر ممکن است رخ دهد:
۱- بیشتر بیماران به سمت هپاتیت B حاد مى روند و بعد به طور کامل بهبود پیدا مى کنند.
۲- درصد کمى به صورت ناقلین سالم مى مانند.
۳- تعدادى تبدیل به هپاتیت B مزمن مى شوند.
بعضى از افراد بعد از گذراندن دوره حاد بیمارى یا بدون سابقه قبلى ابتلا به این بیمارى، یا ورود ویروس به بدن به ناقلین سالم تبدیل مى شوند. اینگونه بیماران بالقوه آلوده هستند و مى توانند بیمارى را به افراد سالم منتقل نمایند. هیچ گونه علائم بالینى ندارند و حتى آزمایش خون این افراد وجود بیمارى را ثابت نمى کند و به همین دلیل این گروه خطرناک ترین گروه در انتقال و شیوع بیمارى در جامعه هستند. تنها راه اثبات وجود ویروس در بدن ناقلین سالم، نمونه بردارى از کبد است.
هپاتیت B حاد: بسیارى از بیماران که مبتلا به هپاتیت B حاد مى شوند هیچ علائمى ندارند یا این که علائم بسیار خفیف هستند و توجه بیمار یا پزشک را جلب نمى کند. به طور کلى علائم بالینى طیف وسیعى را در بر مى گیرد؛ و از یک بیمارى خیلى خفیف بدون علائم واضح بالینى تا نارسایى شدید کبد به صورت حاد را شامل مى شود. حدود ۲ درصد از مبتلایان به طور ناگهانى و سریع به سمت نارسایى حاد کبد سیر مى کنند. به طور کلى ۹۰ تا ۹۵ درصد افرادى که دچار هپاتیت B حاد مى شوند بدون هیچ عارضه اى بهبود مى یابند و تنها ۵ تا ۱۰ درصد مبتلایان تبدیل به هپاتیت مزمن مى شوند.

علائم بالینى هپاتیت حاد:
۱- از دست دادن اشتها؛ تهوع، استفراغ.
۲- درد عضلانى و گاهى درد در مفاصل.
۳- درد و حساسیت در ناحیه فوقانى و راست شکم (محل قرار گرفتن کبد)
۴- درد شکم و اسهال
۵- زرد شدن سفیدی چشم و رنگ پوست
۶- تغییر رنگ ادرار و مدفوع به طورى که رنگ ادرار شبیه چاى و رنگ مدفوع سفید و شیرى رنگ مى شود.

سیر بیمارى هپاتیت مزمن B
سیروز کبدى یا تخریب نسج کبد که منجر به نارسایى کبد مى شود، سرطان کبد، مرگ.
در هپاتیت مزمن B علائم بالینى در صورت تخریب نسج کبد ایجاد مى شود که در مراحل انتهایى بیمارى به صورت های زیر دیده می شود:
۱- زردى شدید پوست و چشم
۲- کاهش وزن شدید
۳- بى اشتهایى
۴- تجمع مقدار زیادى آب در حفره شکم
با توجه به شیوع بسیار زیاد این بیمارى در کشور ما و به دلیل عدم دسترسى به آمار صحیح و علمى، مى توان با توجه به آمار کشور آمریکا میزان مرگ و میر ناشى از این بیمارى در کشورمان را تخمین زد. بعضى از افراد بعد از گذراندن دوره حاد بیمارى یا بدون سابقه قبلى ابتلا به این بیمارى، یا ورود ویروس به بدن به ناقلین سالم تبدیل مى شوند.
اینگونه بیماران بالقوه آلوده هستند و مى توانند بیمارى را به افراد سالم منتقل نمایند. هیچ گونه علائم بالینى ندارند و حتى آزمایش خون این افراد وجود بیمارى را ثابت نمى کند و به همین دلیل این گروه خطرناک ترین گروه در انتقال و شیوع بیمارى در جامعه هستند.تنها راه اثبات وجود ویروس در بدن ناقلین سالم، نمونه بردارى از کبد است.

تشخیص بیمارى:
اساس تشخیص بر پایه آزمایش خون است. در حال حاضر اکثر مبتلایان، به وسیله سازمان انتقال خون براساس انجام آزمایش خون روى خون هاى اهدایى تشخیص داده مى شوند. انجام آزمایش HBSAG و مثبت بودن آن تنها وجود ویروس در بدن را ثابت مى کند و با انجام آزمایش هاى تکمیلى دیگر، مبتلایان به هپاتیت حاد را از نوع مزمن جدا مى کند. البته تشخیص قطعى با نمونه بردارى از کبد صورت مى گیرد.

درمان و پیشگیرى
در حال حاضر درمان هاى متعددى براى شکل مزمن بیمارى وجود دارد که ممکن است شانس فرد رادر پاک شدن از عفونت افزایش دهد.
جلوگیرى از ورود ویروس به بدن مهمترین اقدامى است که براى پیشگیرى باید انجام گیرد. همانند بیمارى ایدز باید با در نظر گرفتنراه هاى سرایت بیمارى، موارد ذیل را به منظور نجات جامعه انجام داد:
۱ – آگاهى دادن به جوانان درباره انتقال بیمارى از راه تماس جنسى بدون حفاظت
۲ – توزیع سرنگ رایگان در بین معتادان
۳ – اعمال قوانین بهداشتى و رعایت اصول استریل کردن در مراکز درمانى و بهداشتى و مراکز دیگرى که مى توانند موجب سرایت بیمارى شوند
۴ – انجام واکسیناسیون
با تمام توضیحات فوق، یک سوم افراد مبتلا نمى دانند که به چه دلیل و چگونه و چه زمانى به این بیمارى مبتلا شده اند. واکسیناسیون علیه این بیمارى یکى از مهمترین و مطمئن ترین راه هاى پیشگیرى از ابتلا به این بیمارى است.

چه کسانى باید علیه هپاتیت B واکسینه شوند
۱ – افراد ۱۸ سال و پائین تر.
۲ – افراد بالاى ۱۸ سال که خطر سرایت بیمارى به آنها زیاد است شامل: افرادى که شرکاى جنسى متعدد دارند؛ مردان ؛ افرادی که همسرشان مبتلا به این بیماری است؛ معتادان تزریقى؛ پرسنل مراکز بهداشتى و درمانى یا پرستارانى که از مبتلایان به هپاتیت نگهدارى مى کنند؛ افرادى که به دلیل نارسایى کبد دیالیز خونى مى شوند؛ افراد مبتلا به هموفیلى که فاکتورهاى انعقادى دریافت مى کنند؛ کسانی که درمناطقی زندگی می کنند که بیماری در آنجا به صورت بومی شیوع دارد، از جمله ایران.
براى ایجاد مصونیت دائمى باید سه تزریق در سه نوبت طبق برنامه انجام شود: اگر یک نوبت تزریق فراموش شد باید به مجرد یادآورى تزریق را انجام داد، در این صورت نیازى به تجدید واکسیناسیون از ابتدا نیست. در نوزادان نباید سومین تزریق را قبل از ۶ ماهگى انجام داد چرا که در این صورت مصونیت دائمى نمى دهد. نوجوانان بین سنین ۱۱ تا ۱۵ سالگى تنها دو تزریق با فاصله ۴ تا ۶ ماه لازم است. واکسن هپاتیت را مى توان همزمان با دیگر واکسن ها تزریق کرد.

چه کسانى نباید علیه هپاتیت واکسینه شوند
۱ – افرادی که به واکسن هپاتیت حساسیت شدید دارند
۲ – کسانی که سابقه ابتلا به هپاتیت دارند. همچنین افرادى که بسیار ضعیف و بیمار هستند باید تا زمان بهبودى از تزریق واکسن خوددارى نمایند.

پی نوشت:
(۱) دوره نهفتگى: به مدت زمانى که بین ورود ویروس یا عامل بیمارى به بدن تا بروز علائم بالینى طول مى کشد«دوره نهفتگی » گویند.

اگر اهل رنگ کردن موهای‌تان باشید حتما با این عبارات آشنا هستید: N2،A3 و …ولی آیا تا به حال فکر کرده‌اید که این اسامی به چه معنا هستند و از کجا آمده‌اند؟ در واقع N،A،C،G،M ،….حروف اول کلماتی هستند که رنگ مو را مشخص می‌کنند و اعدادی که در کنار آنها نوشته می‌شود، نشان‌دهنده پایه رنگ مو هستند. پایه رنگ را عمق رنگ نیز می‌گویند و در واقع همان تن سایه‌ای است که روی مو می‌افتد.

(ادامه…)